راهکارهای جلوگیری از دفرمگی و چروک لوله در فرآیند خمکاری
مقدمه :
خمکاری لوله یکی از مهمترین فرآیندهای شکلدهی در صنایع مختلف از جمله نفت و گاز، پتروشیمی، خودروسازی، تأسیسات، تجهیزات پزشکی و صنایع غذایی است. در این فرآیند، لوله بدون برش یا جوشکاری به زاویه مورد نظر خم میشود تا ضمن حفظ استحکام، مسیر مناسبی برای انتقال سیالات یا ساخت قطعات صنعتی ایجاد گردد.
با وجود پیشرفت تجهیزات خمکاری، همچنان دفرمگی (تغییر شکل مقطع لوله) و ایجاد چروک در سطح داخلی خم از رایجترین مشکلات این فرآیند محسوب میشوند. این ایرادات نه تنها ظاهر قطعه را تحت تأثیر قرار میدهند، بلکه میتوانند موجب کاهش استحکام، افت کیفیت، محدود شدن جریان سیال و حتی مردود شدن قطعه در کنترل کیفیت شوند.
خبر خوب این است که بیشتر این مشکلات با رعایت اصول مهندسی و انتخاب صحیح تجهیزات قابل پیشگیری هستند.
در این مقاله قصد داریم به موارد دفرمگی و چروک لوله و راهکارهای جلوگیری از دفرمگی و چروک لوله در فرآیند خمکاری اشاره کنیم.

دفرمگی و چروک لوله در خمکاری چیست؟
هنگام خم شدن لوله، نیروهای مختلفی به سطح داخلی و خارجی آن وارد میشود.
در قسمت خارجی خم، دیواره لوله تحت کشش قرار میگیرد و تمایل به نازک شدن دارد. در مقابل، قسمت داخلی خم تحت فشار قرار گرفته و اگر این فشار بهدرستی کنترل نشود، دیواره داخلی دچار جمعشدگی شده و به صورت چینخوردگی یا چروک ظاهر میشود.
از سوی دیگر، اگر فشار وارد شده بیش از حد باشد یا فرآیند خمکاری بهدرستی انجام نشود، مقطع دایرهای لوله نیز تغییر شکل داده و به حالت بیضی یا نامنظم تبدیل میشود که به آن دفرمگی لوله گفته میشود.
هر دو ایراد، کیفیت نهایی قطعه را کاهش داده و در بسیاری از صنایع حساس غیرقابل قبول هستند.

چرا جلوگیری از دفرمگی و چروک اهمیت دارد؟
شاید در نگاه اول ایجاد چند چین کوچک روی لوله اهمیت زیادی نداشته باشد، اما در پروژههای صنعتی همین ایرادهای ظاهراً جزئی میتوانند مشکلات بزرگی ایجاد کنند.
مهمترین پیامدهای دفرمگی و چروک عبارتاند از:
– کاهش استحکام مکانیکی لوله
– افت کیفیت ظاهری قطعه
– کاهش سطح مقطع عبور سیال
– افزایش افت فشار در خطوط انتقال
– افزایش احتمال ترکخوردگی در محل خم
– کاهش عمر مفید قطعه
– عدم تأیید در کنترل کیفیت پروژه
به همین دلیل، شرکتهای حرفهای همواره تلاش میکنند به جای اصلاح قطعه معیوب، از ابتدا از ایجاد این مشکلات جلوگیری کنند و راهکارهای جلوگیری از دفرمگی و چروک لوله در فرآیند خمکاری را به خوبی انجام دهند.

به طور کلی زمانی که میخواهیم یک لوله را خمکاری کنیم ، باید به موارد زیر دقت کرده و بر حسب آن ، نوع دستگاه و روش خمکاری ، اجزاء دستگاه و اجزاء مورد نیاز قالب های خمکاری بررسی و انتخاب شود.
1. قطر لوله یا پروفیل
2. ضخامت
3. شعاع خمکاری
4. جنس متریال
اگر لوله یا پروفیلی را با قالب خمکاری ساده ، خمکاری کردیم و چروک و دفرمگی در آن به وجود آمد ، بیانگر آن است که قالب ها نیاز به مندریل و وایپر دارند که در این خصوص دستگاه حتماً باید قابلیت نصب وایپر و مندریل را داشته باشد.
وایپر عموماً باید از جنس آلومینیوم برنز باشد و دقیقاً مطابق با شعاع خمکاری ماشینکاری شده باشد. تنظیم این فرآیند بدین صورت است که نوک وایپر باید در سنتر یا همان مرکز قرقره وسط قرار بگیرد و بدنه آن به موازات پرشردای یا همان قالب فالوور قرار گیرد.
محل قرارگیری مندریل به این صورت است که ابتدای پایه باید در مرکز قرقره قرار بگیرد و ساچمه یا ساچمه ها در قسمت کلمپ قرار بگیرند.
اگر در حین خمکاری لوله پاره شود ، چندین علت باعث رخ دادن چنین موردی می شود که به آن ها اشاره خواهیم کرد :
1. بارگیره دو بر روی لوله یا پروفیل زیاد است و مانع حرکت لوله یا پروفیل روی وایپر می شود.
2. جنس لوله یا پروفیل نرم نباشد و نیاز به آنیل شدن داشته باشد.
3. اگر لبه های قالب تیز باشد باعث ایجاد ترک بر روی لوله یا پروفیل می شود که در نهایت پاره خواهد شد.
4. اگر مندریل در داخل لوله یا پروفیل زیاد جلو باشد ، باعث ایجاد پارگی خواهد شد.
انجام راهکارهای جلوگیری از دفرمگی و چروک لوله در فرآیند خمکاری باعث میشود تا یک خمکاری با کیفیت بالا داشته باشیم.

شرکت کیمیا خم اصفهان در کنار شماست تا بتوانید خم هایی با بیشترین کیفیت ، بدون چین و چروک و دفرمگی داشته باشید.
خم های انجام شده در این شرکت با پیشرفته ترین دستگاه های خمکاری که ساخت خود شرکت می باشد انجام می پذیرد.
