خم کاری لوله گاز
در لوله کشی گاز برای تغییر مسیر می توان لوله گاز را خم نمود این عمل بنا به بند 17-5-1-4 مبحث هفده مقررات ملی ساختمان انجام خواهد شد. این عمل هم برای لوله های درزدار و هم بدون درز انجام می شود. خم كردن لوله فقط با استفاده از دستگاه لوله خم كن بوده و خم لوله صاف و عاري از هرگونه چين خوردگي، ترك خوردگي باشد. در ادامه سعی کردیم مهم ترین نکات اساسی جهت خم کاری لوله گاز، شیوه اندازه گیری و انجام کار را بررسی نماییم. با ما همراه باشید:
نکات خم کاری لوله گاز
- لوله ها بايد به ترتيبي خم گردند كه با انحناي كانال مطابقت داشته و كليه خم محدب و مقعر در خطوط لوله بايد گونه باشند كه لوله كاملا در وسط ودر كف كانال خوابيده و وزن آن به طور گسترده به كف كانال در تمام نقاط وارد شود.
- خط جوش محیطی روی تار خنثی قرار گیرد و قسمت خم لوله بدون خط جوش محيطي باشد.
- قوس خميدگي لوله نبايد بيشتر از 90 درجه گردد.
- رعايت عمق خاك زير روي لوله ها الزامي است .
- خم كاري لوله هاي گاز موكدا بايد به طور سرد , يكنواخت و بدون كشيدگي و چروك خوردگي و يا كم شدن ضخامت لوله ها انجام شود .
- شعاع انحناي داخل خميدگي حداقل 6 برابر قطر خارجي لوله و وسط خميدگي لوله از نزديكترين نقطه اتصال آن حداقل به فاصله 20 برابر قطر اسمي لوله باشد. به عنوان مثال با توجه به شکل بالا برای یک لوله 2 اینچی از جدول 17-4-5 همان مبحث قطر خارجی برابر 60.3 میلی متر و قطر نامی برابر 50 میلی متر است. پس شعاع خم برابر 36.18 سانتی متر و از اولین اتصال بایستی یک متر فاصله داشته باشیم.
- خمكاري لوله هاي عا يق مجاز نيست و خم هاي فارسي نيز مردود است .
- تمامی خم ها بايد به بزرگ ترين شعاع ممكن انجام گيرد و هيچ خمي در فاصله كمتر از دو متري سر لوله مجاز نمي باشد.
بیشتر بدانید خم کاری لوله گاز : خدمات خمکاری لوله
نحوه خم کاری لوله گاز
در پروژههای گازرسانی معمولاً از زانو برای تغییر جهت لوله استفاده میشود، اما گاهی ممکن است تغییر جهت موردنیاز، با زاویه استاندارد زانوها مطابقت نداشته باشد. به همین دلیل به استانداردهای خمکاری لوله گاز مراجعه میکنند. این استانداردها توسط شرکت ملی گاز ایران تدوین شدهاند.
در صورتي كه لوله هاي مورد استفاده داراي پوشش عايق شده در كارخانه سازنده لوله باشد جهت خمكاري آن ها بايد از ماشين آلات و روش هاي مناسب استفاده شود . حداكثر درجه خمش لوله ها 5/1 درجه به ازاي هر طول معادل قطر لوله مي باشد به طوري كه پس از اتمام خمكاري، اختلاف حداقل و حداكثر قطر داخلي لوله در مقطع عرضي در مركز خمش نبايد بيش از 4% قطر اسمي بوده و سنبه اي به مشخصات مذكور تهيه شده است به راحتي مي تواند از داخل لوله خم شده عبور نماید .
خمكاري لوله ها بايد طوري انجام گيرد كه درز طولي آنها در محور خنثاي خمش لوله بوده و يا حداكثر 15 درجه بان آن اختلاف داشته باشد . در هر صورت فاصله بين درز طولي دولوله مجور در هنگام جوش كاي نبايد كمتر از 10 برابر ضخامت لوله باشد . ايجاد هر گونه خمكاري روي لوله هايي كه در غلاف بتوني يا فلزي در تقاطع قرار مي گيرند مجاز نمي باشد .
قسمتي از لوله كه برخلاف مشخصات فوق خم گرديده و غير قابل مصرف تشخيص داده شده است بايد تعويض گردد.
مبحث ایمنی در لولههای گاز بسیار اهمیت دارد و به همین دلیل هنگام خمکاری نباید هیچگونه عیبی در لوله ایجاد شود، چرا که به وجود آمدن کوچکترین عیب مثل چروکخوردگی میتواند به کاهش ضخامت لوله یا سوراخ شدن آن منجر شود. به منظور جلوگیری از به وجود آمدم عیوب احتمالی، از روشهای خمکاری سرد و فاقد کشش برای خمکاری لولههای گاز استفاده میشود.
بیشتر بدانید خم کاری لوله گاز : لوله خم کن دستی رومیزی
خواص لوله گاز
استحکام
لوله ها استحکام کششی بالایی دارند و می توانند فشار خمشی و پرسی را تحمل کنند.
دوام
آنها در برابر سایش و پارگی، خوردگی و زنگ زدگی مقاوم و برای استفاده در فضای باز مناسب هستند.
مقاومت در برابر حرارت
برخی از لوله ها مانند تیتانیوم در برابر حرارت مقاوم هستند و می توانند دمای بالایی را تحمل کنند.
اندازه گیری و اندازه گذاری در خم کاری
اندازه گیری و علامت گذاری صحیح دو عامل بسیار مهم در خم کاری دقیق لوله می باشد. عدم دقت در اجرای هر یک از این موارد باعث مشکل انطباق نهایی لوله و ساخت مصنوعات فلزی می شود.
معمولاً دستگاه های خم کاری عمل خم کاری را در یک جهت انجام می دهند، به همین دلیل تعیین خط مرجع از ابتدای کار به خصوص در مواردی که باید چندین خم در جهات مختلف انجام شود بسیار مفید است.
مشخص کردن خط مرجع
علامت طول را روی لوله علامت می زنیم سپس لوله را طوری در دستگاه خم کن قرار می دهیم که علامت رو به بالا و خلاف جهت زاویه خم باشد. این علامت علاوه بر قابلیت کنترل دقیق جهت خم کاریی، برای ادامه صحیح عملیات خم کاری در جهات مختلف پس از خم کاری بسیار مفید است.
بیشتر بدانید خم کاری لوله گاز : دستگاه خمکاری پروفیل
فاکتورهای مهم در انتخاب روش خمکاری لوله
در راستای ایجاد خم مطلوب و بی عیب که منطبق بر مشخصههای استاندارد باشد، انتخاب روش خمکاری متناسب با هندسه لوله و نیازمندیهای فنی، موضوع بسیار مهم و حیاتی است. در عین حال طراحی بهینه ابزار و تجهیزات خمکاری نیز از اهمیت فراوانی برخوردار است. انتخاب یک روش خمکاری عموما به فاکتورهای زیر بستگی دارد:
- کیفیت خم و نرخ تولید موردنظر
- جنس لوله، شعاع خم و قطر نسبی لوله
سخن پایانی
خم کاری لوله گاز معمولا به روش سرد انجام شده و به دلیل اهمیت این محصول در خط لوله لازم است این کار بدون هیچ عیبی انجام شود.