پارامتر های خمکاری ورق

خمکاری یا عمل  Bending ورق های فلزی عملی مکانیکی است که در آن به ورق فشار می آورند و باعث زاویه دار شدن آن می شوند. محصولات فولادی حاصل از این کار را می‌توان در صنایع مختلف مانند خودروسازی، ساختمان‌سازی، ساخت وسایل منزل و… استفاده کرد.  ورق‌های خم‌شده با روش‌های مختلف، در صنایع مختلف مانند الکترونیک، کشتی‌سازی، ساختمان‌سازی، دامداری، خودروسازی و کشاورزی کاربرد دارد. علاوه بر این بسیاری از وسایل خانه مانند سماور، لوستر، چراغ‌ها و قوری‌های فلزی نیز از طریق فرایند خمکاری ورق ساخته شده‌اند. با توجه به اینکه محصول نهایی قرار است در کجا استفاده شود، باید تعیین کرد که خمکاری باید بر روی نوع سرد آن انجام شود یا گرم. توجه داشته باشید که بعضی از انواع ورق‌های فولادی مقاومت کمی در برابر خم شدن دارند و به همین دلیل لازم است که قبل از خم کردن آن‌ها را گرم کرد.

بیشتر بدانید پارامتر های خمکاری ورق : دستگاه خمکاری پروفیل 

پارامترهای خمکاری ورق

1. IR یا شعاع داخلی خم

مقدار فاصله از محور خم تا قسمت میانی خم است. IR  همان شعاع خم شدن است که در سه دسته داخلی، متوسط و خارجی قرار می‌گیرد. با استفاده از این پارامتر مشخص می‌شود که زاویه خمش چه چیزی بوده و از چه قالبی برای خم کردن آن استفاده شود.

2. شعاع خم خارجی

مجموع شعاع خم داخلی و ضخامت ورق را شامل می شود. طبیعی است که هرچه مواد اولیه ضخیم‌تر باشند، نیاز به اعمال نیروی بیشتری برای خم کردن آن‌ها وجود دارد. به همین دلیل در انواع خمکاری ورق برای تعیین نوع خمش و دستگاه به کار برده شده، به ضخامت آن توجه ویژه‌ای می‌شود. توجه داشته باشید که منظور از این ضخامت، ضخامت اولیه و حجمی است که بعد از خم کردن به دست می‌آید. البته اغلب در فرایند خمش این فاکتور تغییری نمی‌کند اما ممکن است با توجه به دلیل تغییر زاویه در بعضی نقاط کاهش ضخامت نیز داشته باشیم.

3. MT یا ضخامت ورق

یا مواد عمق خم کردن قالب استفاده شونده و مکان و نقطه اصلی اعمال فشار بستگی به پارامتر عرض ورق دارند.

4. B  یا زاویه مکمل زاویه خم

زاویه خم شدن با توجه به کاربرد و ضخامت آن تعیین می‌شود و باید با استفاده از دستگاه کاملا دقیق از آب درآید. برای دقیق‌تر شدن زاویه از قالب‌های استانداردی استفاده می‌شود. این قالب‌ها در زیر دستگاه قرار گرفته و با فشار سری دستگاه، مواد اولیه کاملا به شکل آن‌ها درمی‌آید. در بعضی موارد نیز سری خود دستگاه دارای زاویه مشخصی است که بعد از وارد کردن فشار فرمی خاص در آن ایجاد می‌کند. توجه داشته باشید که دقیق بودن زوایا باعث می‌شود که استفاده از محصول نهایی راحت‌تر باشد و استحکام موردنیاز برای هر کاربرد را فراهم کنند.

5. عامل K 

درصدی از ضخامت ورق است که طبق جدول K-Factor محاسبه می شود. این مقدار به عوامل مختلفی مانند جنس ورق، روش خم، زاویه خم و … بستگی دارد و مقدار آن بین 0.25 الی 0.50 می باشد و از این مقدار تجاوز نمی کند.

6. طول لبه نسبت به منطقه خم

این موضوع نشان می‌دهد که از چه دستگاه و روشی برای خمش باید استفاده کرد. همچنین تعیین‌کننده میزان فشار موردنیاز برای خم کردن نیز هست.

7. عرض خمش

عرض هم از عوامل تاثیرگذار است که تعیین‌کننده نوع قالب مورداستفاده، نقطه اصلی اعمال نیرو و عمق خم کردن خواهد بود.

فرمول محاسبه خم

با استفاده از فرمول زیر می‌توانید مقدار خم را محاسبه کنید:

• (π/180) × B × (IR + K × MT) مقدار خم (BA)

مثلا اگر می‌خواهید یک ورق فلزی 24 درجه را در زاویه 90 درجه خم کنید، طبق فرمول اشاره شده، مقدار خمی که باید وارد شود برابر است با :

• 0.017453 × 90 × (0.020 + 0.33 × 0.024) = 0.0438558984   بر حسب اینچ

بیشتر بدانید پارامتر های خمکاری ورق : خدمات خمکاری لوله

انواع شیوه های خمکاری

برای خمکاری ورق از روش های متفاوت استفاده می شود:

1. خمکاری به صورت مستقیم
2. خمکاری به صورت فلنج
3. خمکاری به صورت منحنی

خمکاری انواع ورق ها روش های گوناگون دارد که آن را با توجه به موارد مختلف مانند:

• ضخامت ورق
• جنس ورق
• طرح مورد نظر برای خم کردن
• میزان خمش

انجام می دهند. باید به این نکته توجه داشت که جنس ورق چه درصد کربن تشکیل شده است. اگر کربن موجود در آن بیش از 1/2 درصد باشد قابلیت خمودگی آن کاهش یافته و باید در دمای بالا خمکاری انجام شود. اگر میزان کربن کمتر از این مقدار باشد، خمکاری سرد انجام می شود.

دستگاه های ماشینی و قالب های خمکاری ورق صنعتی

• خم کن هیدرولیکی و مکانیکی
• خم کن دستی
• خم کن ستونی
• خم کن برقی

نکات مهم خمکاری ورق

• هر چه شعاع خم بزرگتر باشد ، مقدار برگشت پذیری بیشتری خواهد داشت.
• هرچه ضخامت ورق بیشتر باشد ، برگشت فنری کمتر خواهد داشت.
• به طور کلی هر چه زاویه خم بیشتر باشد ،مقدار برگشت پذیری فنری بیشتر خواهد بود.
• با توجه به کشش ورق در شعاع خارجی خم و فشار ورق در شعاع داخلی خم ، مقداری تغییر مقطع در ناحیه خم داریم که با توجه به ناچیز بودن از آن صرف نظر می کنیم.
• به طور کلی هرچه ورق تردی بیشتر داشته باشد ،چون تنش نهایی و تنش تسلیم به هم نزدیک هستند ،پهنای باند الاستیم در ناحیه تغییر شکل بیشتر خواهد بود ،بنابراین مقدار بازگشت فنری افزایش خواهد یافت.
• خمکاری انواع ورق های فولادی در ایران سابقه ی زیادی داشته و صنعتگران ایرانی قطعات مختلف نظیر :
• سماور ، چراغ های خیابانی ، قطعات لوستر و بسیاری قطعات دیگر با این روش تولید می کنند.
• خمکاری ورق فلزی بر اساس قالب و قلم به انواع مختلفی تقسیم می شود که 5 گروه آن را برای شما دوستان عزیز شرح می دهیم:
• خمکاری با کمک نیروی دست و ماهیچه
• خمکاری با نیروی خلا هوا
• خمکاری بدون استفاده از قالب مخصوص
• با استفاده و با کمک قالب های تو خالی
• با کمک نیرو های اهرم: فرایند با کمک ابزاری مانند قیچی های مخصوص انجام می شود.

کلام آخر مقاله پارامتر های خمکاری ورق

خم کاری ،کج کردن ورق حول یک محور مستقیم ، به منظور ایجاد تغییر شکل دائمی آن تعریف می شود. هنگامی که که ورق تحت فرایند خمکاری قرار می گیرد ،قسمت های داخلی ورق در منطقه ی هم تحت فشار و قسمت های بیرونی تحت کشش قرار می گیرند.وجود کشش و فشار در دو سطح ورق منجر به بوجود آمدن برگشت فنری در خم می شود. نکته مهم در خم کردن فلزات، توجه به محدوده شکنندگی آن فلز است به نحوی که اگر خم شدن یک فلز شکننده بیشتر از محدوده آن باشد موجب خرد شدن و شکستن فلز می شود.

بیشتر بدانید پارامتر های خمکاری ورق : قیمت دستگاه خم لوله